İsveç'i Anlamak
The Tabular card from MethodKit for Cultural Literacy
62 karttan 42. · MethodKit for Cultural Literacy
  • TemaSınırlar ve söylenmeyenler
  • Kart42 / 62
  • Sorular5 soru
Sınırlar ve söylenmeyenler

Tabular

Konuşulmayan şeyler

İsveç'te hangi konuların konuşulmadığını bilmek, sessizlikleri doğru okumak kadar önemlidir.

İsveç'te bazı konular kaçınılmaz biçimde sessizlik yaratır. Birinin maaşını doğrudan sormak, yaş ya da kiloya yorum yapmak, birisinin dini inançlarını ya da siyasi görüşlerini ilk tanışmada sorgulamak bunların başında gelir. Bu konular özel sayılır ve kişinin gönüllü olarak paylaşmadığı sürece dışarıdan sorulmaz. Paradoks şu ki İsveç'te birçok devlet kaydı kamuya açıktır: offentlighetsprincipen (alenilik ilkesi) gereği vergi beyanları resmi kanallardan erişilebilirdir, ama aynı rakamları bir sohbette sormak aşırı ileri gitmek olarak değerlendirilebilir.

Ölüm, ciddi hastalık ya da aile içi çatışma gibi konular da yüzeysel bir sohbette nadiren gündeme gelir. Bu bir bastırma değil, "sınırlarına saygı" (att respektera gränser) normunun yansımasıdır. Birinin bu konuları açması, o kişinin size güvendiğinin ve sohbeti derinleştirmek istediğinin önemli bir işaretidir.

Türkiye'den İsveç'e

Aynı konu, iki kültürde farklı yaşanıyor. Bunlar genel eğilimler ve örneklerdir; kesin kurallar ya da bir sıralama değil.

Maaş ve gelir

Türkiye'de yakın çevrede maaşı sormak nadir değildir ve ilgilenildiğini gösterebilir; İsveç'te aynı soru doğrudan sorulduğunda sınırları aşan, kişisel alana müdahale eden bir davranış olarak algılanır.

Din ve inanç

Türkiye'de dini kimlik sosyal kimliğin açık bir parçasıdır ve ilk tanışmada sorulabilir; İsveç'te din büyük ölçüde özel alana aittir ve sorulmaz, ancak kişi gündeme getirirse konuşulabilir.

Yaş ve beden

Türkiye'de birinin yaşını sormak ya da kilo değişimine yorum yapmak sıcak bir ilgi biçimi olabilir; İsveç'te bu yorumlar kaba ve müdahaleci olarak değerlendirilir, genellikle kaçınılır.

Aile ve ilişkiler

Türkiye'de "evlendiriyor musun?" ya da "çocuk düşünüyor musunuz?" soruları ilginin ifadesidir; İsveç'te bu tür sorular kişisel sınırı aşar ve genellikle sorulmaz.

Düşünmek için sorular

Bunları tek başınıza ya da bir grupla kullanın. Doğru cevap yok, yalnızca daha iyi sohbetler var.

  1. Konuşmaktan kaçındığınız konuların listesi ile İsveçli çevrenizin tabu listesi örtüşüyor mu?

  2. Birinin size bir tabunuzu ihlal ettiğini hissettiren bir sohbet yaşadınız mı ve bunu nasıl yönettiniz?

  3. Offentlighetsprincipen ışığında, kamuya açık olup da sohbette tabu sayılan bilgileri nasıl değerlendiriyorsunuz?

  4. Bir konu hakkında susmayı ne zaman tercih ediyorsunuz ve bu İsveç normlarıyla nasıl örtüşüyor ya da çelişiyor?

  5. Tabular iki kültürde farklı işlevler mi taşıyor: sosyal koruma mu, ahlaki sınır mı, başka bir şey mi?

Nelere dikkat etmeli

  • Yeni tanıştığınız birine maaş, inanç ya da beden hakkında soru sormak, iyi niyetli olsa da sohbetin tonunu aniden değiştirebilir ve güvensizlik yaratabilir.
  • Birinin devlet kayıtlarına erişilebilir bilgilerini (örneğin vergi beyanı) doğrudan ona sormak nezaketsizlik sayılır; bilgi kamuya açık olsa da sohbet tabu olabilir.
  • Sessizliği inkâr ya da red olarak okumayın; İsveçli biri bir konuya girmiyorsa bu çoğu zaman o konuyu özel tutma tercihidir, sizi reddetme değildir.