İsveç'i Anlamak
The Selamlaşma card from MethodKit for Cultural Literacy
62 karttan 22. · MethodKit for Cultural Literacy
  • Temaİletişim ve dil
  • Kart22 / 62
  • Sorular5 soru
İletişim ve dil

Selamlaşma

Merhaba demenin biçimleri ve jestleri

İsveç'te 'hej' tek kelimeyle hem 'merhaba' hem de bir ilişkinin tüm tonunu belirler.

İsveçliler günlük selamlaşmada büyük ölçüde sadeliği tercih eder. 'Hej' (merhaba) ya da biraz daha samimi olan 'hej hej' hemen her ortamda geçerlidir; patron ya da kasa görevlisi, herkes aynı kelimeyle selamlanır. Bu eşitlikçi yaklaşım, İsveç'in 'du-reformen' (herkesin birbirine 'du', yani 'sen' diye hitap ettiği 1960'larda yerleşen reform) geleneğiyle uyum içindedir. Unvanlar ve soyadıyla hitap neredeyse yok denecek kadar azdır.

Fiziksel selamlama genellikle bir el sıkışmadır; tanıdık ortamlarda ya da yakın arkadaşlar arasında hafif sarılma da olabilir. Türkiye'de yaygın olan yanak öpüşmesi (çoğu zaman iki ya da üç kez) İsveç'te alışılmış bir selam jesti değildir ve birini tanımıyorsanız beklenmez. Bazı durumlarda, özellikle pandemi sonrası, el sıkışmanın yerini başla selamlama ya da tamamen sözel bir selam almıştır.

Türkiye'den İsveç'e

Aynı konu, iki kültürde farklı yaşanıyor. Bunlar genel eğilimler ve örneklerdir; kesin kurallar ya da bir sıralama değil.

Fiziksel temas

Türkiye'de yanak öpüşmesi yaygın ve sıcaklığın ifadesidir; İsveç'te el sıkışmak standarttır, yanak öpüşmesi yalnızca çok yakın ilişkilerde görülür.

Hitap biçimi

Türkiye'de yaş ve statüye göre 'beyim', 'hanımefendi', 'hocam' gibi unvanlar kullanılır; İsveç'te 'du' reformu sayesinde herkes birbirine adıyla hitap eder, unvan kullanımı oldukça azdır.

Selamlama kapsamı

Türkiye'de bir mekana girildiğinde içerideki herkesi selamlamak beklenir; İsveç'te küçük bir başarılı 'hej' genellikle yeterlidir ve odadaki herkesi tek tek selamlamak gerekmez.

Selamlama ritüeli

Türkiye'de 'nasılsın, iyisin, ailene ne olmuş' gibi uzun hal hatır sormaları selamın parçasıdır; İsveç'te selamlama genellikle kısa tutulur ve hemen konuya geçilir.

Düşünmek için sorular

Bunları tek başınıza ya da bir grupla kullanın. Doğru cevap yok, yalnızca daha iyi sohbetler var.

  1. Selamlama biçiminin bir ilişkiyi nasıl şekillendirdiğini düşünüyor musunuz?

  2. İlk buluşmada el sıkışma ile yanak öpüşmesi arasındaki farkı nasıl hissettiniz?

  3. Unvan ya da lakap kullanmaktan ilk isimle hitap etmeye geçmek sizin için ne ifade ediyor?

  4. Siz selamlama konusunda ne kadar 'İsveçli' bir tarza geçtiniz?

  5. Farklı selamlama biçimlerinin ortam ya da ilişkiye göre nasıl değiştiğini gözlemlediniz mi?

Nelere dikkat etmeli

  • Yanak öpüşmesi için öne eğilirseniz karşınızdaki insan geri çekilebilir; bu kişisel bir ret değil, alışılmış olmayan bir jestin yarattığı şaşkınlıktır.
  • Herkesin birbirine adıyla hitap etmesini saygısızlık olarak yorumlamayın; bu İsveç'te eşitlikçi bir toplumsal normun yansımasıdır.
  • Birine 'siz' diye hitap etmeye çalışırsanız İsveççede bunu doğal karşılayan bir karşılık yoktur; 'ni' kullanımı eski ve resmi bulunur, 'du' her ortamda standarttır.