İsveç'i Anlamak
The Saygı card from MethodKit for Cultural Literacy
62 karttan 45. · MethodKit for Cultural Literacy
  • TemaGörgü, normlar ve otorite
  • Kart45 / 62
  • Sorular5 soru
Görgü, normlar ve otorite

Saygı

Başkalarına saygıyı nasıl gösterirsiniz

İsveç'te saygı, birine yüksek sesle hayranlık duymakla değil, onun zamanına, alanına ve tercihlerine müdahale etmemekle gösterilir.

İsveçliler saygıyı çoğunlukla örtük biçimlerde ifade eder: söz verilen saatte gelmek, başkasını kesmeden dinlemek, bir kararı o kişinin yerine almamak, özel alanı ihlal etmemek. Bu anlayış, bireysel özerkliğe verilen yüksek değerle bağlantılıdır. Yaşlılara, çocuklara, yetkililere ya da yabancılara gösterilen saygı biçimi birbirinden çok az farklılaşır; herkes eşit bir saygıyı hak eder.

Dakiklik saygının somut bir göstergesidir: birini bekleterek zamanına değer vermediğinizi söylemiş olursunuz. Aynı şekilde, birinin sözünü kesmemek ya da bir tartışmada fikirler üzerine odaklanmak, kişiyi değil düşünceyi sorgulamak da saygı dilinin bir parçasıdır. Beden dilinde aşırı bir itaat ya da formel duruş beklenmez; yatay ilişki anlayışı bedende de yansır.

Türkiye'den İsveç'e

Aynı konu, iki kültürde farklı yaşanıyor. Bunlar genel eğilimler ve örneklerdir; kesin kurallar ya da bir sıralama değil.

Saygının dili

Türkiye'de saygı çoğunlukla sesli ve görünür biçimde ifade edilir (iltifat, unvan, küçüklerin büyüklere el öpmesi); İsveç'te saygı sessiz, dolaylı ve çoğunlukla davranışsal biçimlerde gösterilir.

Yaş ve statüye saygı

Türkiye'de yaş farkı saygıyı belirleyen temel etkenlerden biridir; İsveç'te yaş farkı var olsa da hiyerarşik bir saygı biçimi beklenmez, ilişki çoğunlukla yatay kalır.

Dakiklik

Türkiye'de bir randevuya 10-15 dakika gecikmek sıklıkla anlayışla karşılanır; İsveç'te aynı gecikme haber verilmeden yaşanırsa saygısızlık olarak yorumlanabilir.

Kişisel alan

Türkiye'de fiziksel yakınlık ve dokunmak (sarılmak, omzuna dokunmak) sıcaklığın doğal bir parçasıdır; İsveç'te fiziksel mesafe daha geniş tutulur ve davet edilmeden kişisel alana girilmez.

Düşünmek için sorular

Bunları tek başınıza ya da bir grupla kullanın. Doğru cevap yok, yalnızca daha iyi sohbetler var.

  1. İsveç'te saygı gördüğünüzde bunu nasıl hissettiniz? Türkiye'deki deneyiminizden ne kadar farklıydı?

  2. Burada saygısızlık olarak okuduğunuz bir davranış aslında saygı mıydı? Ya da tersi?

  3. Dakiklik ve saygı arasındaki bağlantıyı kendi hayatınıza nasıl uyarladınız?

  4. Kişisel alan anlayışındaki farklılık sizi en çok hangi ortamlarda etkiledi?

  5. Saygı gösterme biçimlerinizi değiştirmek zorunda kaldığınızda kendi kültürünüze ihanet ettiğinizi mi hissettiniz, yoksa yeni bir dil mi öğrendiğinizi?

Nelere dikkat etmeli

  • Birini sabırsızlıkla bekletmek ya da randevuyu son anda iptal etmek, İsveç'te kişisel bir saygısızlık olarak okunabilir; değişiklik varsa önceden bildirmek önemlidir.
  • Birisini çok sık ya da beklenmedik anlarda aramak ya da mesaj atmak kimi ortamlarda alan ihlali sayılabilir; yanıt vermesi zaman alıyorsa bu genellikle ilgisizlik değil, sınırı olan bir tercih biçimidir.
  • Fiziksel temas konusunda ihtiyatlı olun; tanımadığınız biriyle sarılmak ya da omzuna dokunmak rahat karşılanmayabilir, özellikle iş ortamlarında.