İsveç'i Anlamak
The Nezaket card from MethodKit for Cultural Literacy
62 karttan 25. · MethodKit for Cultural Literacy
  • TemaGörgü, normlar ve otorite
  • Kart25 / 62
  • Sorular5 soru
Görgü, normlar ve otorite

Nezaket

Kibar olmanın göstergeleri

İsveç'te kibarlık, iltifat yağdırmak ya da karşınızdakini sıcak sözlerle sarmak değil; onu rahatsız etmemek, alanına girmemek ve beklentilerini karşılamaktır.

İsveç'te kibarlığın temel ekseni, olumlu jest değil olumsuz müdahaleden kaçınmaktır. Toplu taşımada ses yükseltmemek, asansörde birine yol vermek, kuyruğa sıra beklemeden girmemek gibi davranışlar, kibarlığın en somut örnekleridir. 'Tack' (teşekkür ederim) sözcüğü günlük hayatta son derece sık kullanılır; küçük bir yardımda, kasada, kapıyı tutan birine, hatta servisin sonunda 'tack för maten' (yemek için teşekkürler) diye söylenir.

Birçok Türkiyeli için bu tutum mesafeli ya da soğuk görünebilir. Oysa İsveç'te karşıdaki kişinin alanına girmemek ve ona gereksiz yük oluşturmamak, derin bir saygı biçimi olarak anlaşılır. Sizi tanımayan biri size yardım etmek için koşturmazsa bu ilgisizlik değil, sizin kendi başınıza yeteceğinize duyulan bir güvendir.

Türkiye'den İsveç'e

Aynı konu, iki kültürde farklı yaşanıyor. Bunlar genel eğilimler ve örneklerdir; kesin kurallar ya da bir sıralama değil.

Teşekkür etme sıklığı

Türkiye'de teşekkür çoğunlukla belirgin bir jest ya da hizmet için saklanır; İsveç'te 'tack' neredeyse her küçük etkileşimde söylenir ve söylenmemesi fark edilir.

Kibarlık olarak sessizlik

Türkiye'de sessizlik çoğu zaman soğukluk ya da mutsuzluk işareti sayılabilir; İsveç'te toplu alanlarda sessiz kalmak, etrafı rahatsız etmemenin kibar bir yoludur.

Yardım teklifi

Türkiye'de birinin yardıma ihtiyacı olup olmadığını sormak sıcaklık göstergesidir; İsveç'te yardım teklifi çoğunlukla kişi bunu açıkça istemediği sürece beklenmez, çünkü bağımsızlığa saygı ön plandadır.

Selam ve sohbet

Türkiye'de yabancıyla göz teması kurmak, hafifçe gülümsemek, kısa bir sohbet başlatmak olağandır; İsveç'te tanımadığı biriyle toplu taşımada sohbet başlatmak genellikle nadir görülür ve bu durum kişisel bir tutum olarak okunmaz.

Düşünmek için sorular

Bunları tek başınıza ya da bir grupla kullanın. Doğru cevap yok, yalnızca daha iyi sohbetler var.

  1. İsveç'te hangi davranışlar ilk başta soğukluk gibi geldi, zamanla kibarlık olduğunu anladınız?

  2. Türkiye'deki kibarlık anlayışınızla buradaki arasında ne tür çakışmalar yaşadınız?

  3. Birisinin size 'tack' demediği ya da gereğinden az teşekkür ettiği bir anı hatırlıyor musunuz? O anı nasıl yorumladınız?

  4. İsveç'te 'alan bırakmak' ile 'ilgisiz olmak' arasındaki sınırı nasıl çiziyorsunuz?

  5. Kendi kibarlık alışkanlıklarınızdan hangilerini burada değiştirmek zorunda kaldınız, hangilerini korudunuz?

Nelere dikkat etmeli

  • Birinin size fazla ısrar etmemesi ya da yardım sunmaması, sizi sevmediği anlamına gelmez; bu çoğunlukla bağımsızlığınıza duyulan saygıdır.
  • 'Tack' demek mütevazı gelirse de İsveç'te bu küçük sözcüğü atlamak kimi zaman kaba olarak algılanabilir.
  • Sessizliği doldurmak için konuşmaya çalışmak bazen rahatsız edici bulunabilir; özellikle bilinmeyen bir ortamda susmanın da bir iletişim biçimi olduğunu hatırlatın kendinize.