İsveç'i Anlamak
The Görgü kuralları card from MethodKit for Cultural Literacy
62 karttan 34. · MethodKit for Cultural Literacy
  • TemaGörgü, normlar ve otorite
  • Kart34 / 62
  • Sorular5 soru
Görgü, normlar ve otorite

Görgü kuralları

İnce ve düzgün davranışa dair fikirler

İsveç'teki görgü kurallarının büyük bölümü yazılı değildir; ama bu kuralların gücü, yazılı olanlardan çok daha fazla olabilir.

İsveç'te görgü, şatafat ve biçim değil; başkasına yük olmamak, sıranı beklemek, sessiz kalmayı gerektiren ortamda sessiz olmak, paylaştığın alanı temiz bırakmak gibi kolektif bir özen anlayışı üzerine kuruludur. Kamuya açık alanlarda nummerlapp (sıra numarası fişi) sistemi birçok yerde standarttır; bu sisteme uymak görgünün ayrılmaz bir parçasıdır ve sırayı atlamak ciddi bir kural ihlali sayılır.

Ev ziyaretleri için önemli bir gelenek: kapıda ayakkabı çıkarmak neredeyse evrensel bir kuraldır ve söylenmeden beklenir. Yemek davetinde ev sahibinin 'tack för maten' (yemek için teşekkürler) duyması nezaket gereğidir. Birinin özel alanına izinsiz girmemek, takdirini abartılı göstermemek ya da birini yüksek sesle övmekten kaçınmak, görgünün görünmez ama güçlü boyutlarıdır.

Türkiye'den İsveç'e

Aynı konu, iki kültürde farklı yaşanıyor. Bunlar genel eğilimler ve örneklerdir; kesin kurallar ya da bir sıralama değil.

Ayakkabı kuralı

Türkiye'de ev ziyaretlerinde ayakkabı çıkarmak yaygındır fakat konuk olarak terlik önerilir; İsveç'te de ayakkabı çıkarmak standarttır ancak çorap ya da çıplak ayakla gezmek olağandır.

Sıra bekleme

Türkiye'de kalabalık ortamlarda sıraya girmek bazen esnek bir süreçtir; İsveç'te kuyruk ve nummerlapp sistemi büyük ölçüde kutsaldır, sıra atlamak ciddi tepki doğurabilir.

Ortak alan temizliği

Türkiye'de temizlik çoğunlukla aile ya da bir hizmet görevlisinin sorumluluğunda görülür; İsveç'te kamuya açık ya da paylaşılan alanlarda kendi arkanızı toplamak kişisel bir sorumluluktur.

Takdir gösterme

Türkiye'de bir misafire ya da ev sahibine bol iltifat etmek sıcaklık göstergesidir; İsveç'te aşırı iltifat bazen samimiyetsiz ya da abartılı hissettirabilir, daha ölçülü bir takdir beklenir.

Düşünmek için sorular

Bunları tek başınıza ya da bir grupla kullanın. Doğru cevap yok, yalnızca daha iyi sohbetler var.

  1. İsveç'te fark etmeden ihlal ettiğiniz bir görgü kuralı oldu mu? Nasıl anladınız?

  2. Hangi İsveç görgü kuralı size en sezgisel geldi, hangisi en yabancı?

  3. Ayakkabı çıkarmak, nummerlapp sistemi, ortak alan temizliği gibi pratik kurallara uyum süreci nasıl geçti?

  4. Görünmez bir kuralı çiğnediğinizi ancak başka birine bakarak anladığınız bir an oldu mu?

  5. İsveç'teki görgü anlayışının hangisi size kendi kültürel anlayışınızı daha net görmenizi sağladı?

Nelere dikkat etmeli

  • Ayakkabıyla eve girmek, davet edilmiş olsanız bile ciddi bir rahatsızlık yaratabilir; girişte duraksayıp izleyin ya da sorun.
  • Nummerlapp olmayan yerde sıra tutmak için 'ben az dakika bekleyeceğim' gibi küçük istisnalar yaratmak hoş karşılanmayabilir.
  • Bir İsveçlinin evinde ya da işyerinde yüksek sesli bir övgüyle başkalarını 'utandırmak', iyi niyetli de olsa ters tepebilir.