İsveç'i Anlamak
The Statü card from MethodKit for Cultural Literacy
62 karttan 54. · MethodKit for Cultural Literacy
  • TemaStatü, beğeni ve özlem
  • Kart54 / 62
  • Sorular5 soru
Statü, beğeni ve özlem

Statü

Yüksek ya da düşük statü sayılan şey

İsveç'te statü, sessiz bir dille konuşur: ne işe yaradığınız değil, nasıl bir insan olduğunuz öne çıkar.

Türkiye'de statü göstergelerinin önemli bir kısmı görünürdür: unvan, kariyer pozisyonu, bağlantılar, maddi sahiplikler. İsveç'te unvan ve hiyerarşi iş yerinde de toplumsal yaşamda da çok daha geri plandadır. Kişinin kendi başarısından söz etmesi, Jantelagen normuna göre iyi karşılanmaz. Bu norm kişiyi başkalarından üstün görmemeyi, öne çıkmamayı, alçakgönüllü kalmayı içerir. Doğrudan kendi başarısını anlatan biri zaman zaman rahatsız edici bulunabilir.

Yüksek statü İsveç'te daha çok şunlarla ilişkilendirilir: çevresel farkındalık, iş-yaşam dengesi, geniş boş zaman, eğitim seviyesi (ama bunu bağırmadan) ve sosyal ağlara katkı. Düşük statü ise çoğu zaman etnik köken ve dil bariyeriyle bağlantılı karşılanır; bu önemli bir gerçeklik ve sistemik bir konu olarak ele alınması gerekir. Dil öğrenmek ve yerel ağlara dahil olmak hem pratik hem de statü açısından belirleyici olabilir.

Türkiye'den İsveç'e

Aynı konu, iki kültürde farklı yaşanıyor. Bunlar genel eğilimler ve örneklerdir; kesin kurallar ya da bir sıralama değil.

Ünvan ve rol

Türkiye'de toplantılarda unvanlarla hitap etmek ve hiyerarşiyi açıkça göstermek yaygındır; İsveç'te patronunuzu da adıyla çağırmak ve yatay bir ilişki kurmak normaldir, bunu saygısızlık olarak yorumlamayın.

Kendi başarısını anlatmak

Türkiye'de kariyer başarılarından söz etmek kendine güvenin işareti olabilir; İsveç'te aynı davranış kibirli ya da rahatsız edici algılanabilir, başarıyı takdir etmek başkasından geldiğinde daha iyi karşılanır.

Servetin görünürlüğü

Türkiye'de maddi refah zaman zaman açıkça sergilenir; İsveç'te aynı servete sahip biri bunu saklamayı tercih edebilir, çünkü öne çıkmak kültürel olarak gerginlik yaratır.

Entegrasyon ve dil

Türkiye'den gelen biri için İsveç'te en hızlı 'statü yükseltici' Svenksa (İsveççe) öğrenmek ve iş piyasasına dahil olmaktır; dil ve iş, sosyal statüyü diğer ülkelere kıyasla çok daha doğrudan etkiler.

Düşünmek için sorular

Bunları tek başınıza ya da bir grupla kullanın. Doğru cevap yok, yalnızca daha iyi sohbetler var.

  1. İsveç'teki çevrenizde kimin yüksek statüye sahip olduğunu nasıl anlıyorsunuz, hangi davranışlar ya da özellikler sizi bu kanıya götürüyor?

  2. Türkiye'de size saygı gösterildiğini hissettiren şeyler İsveç'te de aynı etkiyi yarattı mı?

  3. Kendinizi iş ya da toplumsal ortamlarda tanıtırken ne kadarını söylüyor, ne kadarını saklıyorsunuz?

  4. İsveç'te statünün görünmez biçimleri olduğunu düşünüyor musunuz, bunların ne kadarını okuyabiliyorsunuz?

  5. Yeni bir toplumda statü inşa etmenin sizin için en zorlu tarafı ne?

Nelere dikkat etmeli

  • Jantelagen'i bireyselliği bastıran bir baskı olarak yorumlamak kolaydır; ama pek çok İsveçli için bu eşitliği korumaya yönelik samimi bir değerdir, bir performans değil.
  • İş yerindeki yatay ton ve adlarla hitaplaşmayı şirketin düzensiz ya da ciddiyetsiz olduğuna işaret olarak okumayın; hiyerarşi var, sadece açıkça sergilenmez.
  • Türkiye'deki bağlantı ağınız ve geçmiş başarılarınız İsveç'te otomatik olarak tanınmaz; yeniden görünür olmak zaman ve sabır ister.